Valdempend grasrooster – 300 cm GG "Antraciet"

Rubbertegels van met polyurethaan gebonden rubbergranulaat voor buitengebruik zijn bestand tegen vorst en kunnen gedurende de winter worden gebruikt. De openporige structuur neemt neerslag op en voert die naar beneden af; water dat in de poriën achterblijft, krijgt bij bevriezing ruimte om uit te wijken. Zowel het rubbergranulaat als het polyurethaanbindmiddel blijven bij temperaturen onder nul elastisch.

Ook de fundering moet bestand zijn tegen vorst. Op gebonden draaglagen stroomt water onder en tussen de tegels volgens het afschot naar de afvoer; op split of steenslag zakt het loodrecht door de opbouw. Wanneer water zich onder de tegels ophoopt, kan een voor vorst gevoelige fundering omhoogkomen en na het dooien weer zakken. De tegels blijven hiervan onbeïnvloed, maar het oppervlak kan ongelijker worden.

Voor het verwijderen van sneeuw volstaat een sneeuwschuiver met een gladde rand die niet achter de randen van de tegels blijft haken. Strooizout in gebruikelijke hoeveelheden tast het rubbergranulaat niet aan.

Rubbertegels kunnen een waterdoorlatendheid hebben van bijna nul tot meer dan 1.100 liter per vierkante meter per uur. Die waarde wordt bepaald door de fractie van het gebruikte rubbergranulaat en door de persdruk tijdens de productie.

De tegels bestaan uit met PU gebonden rubbergranulaat en hebben een poreuze structuur. Water gaat niet door het rubber zelf, maar door de ruimten tussen de verlijmde korrels. Hoe dichter de korrels zijn geperst, des te minder water de tegel doorlaat. Bij een lage persdruk liggen de onregelmatig gevormde korrels losser tegen elkaar, waardoor verbonden poriën en fijne kanalen openblijven en water loodrecht naar beneden kan stromen.

Bij tegels die met een lage persdruk zijn vervaardigd, heeft een geaccrediteerd instituut volgens NEN-EN 12616 ook na vier weken verwering meer dan 1.100 liter per vierkante meter per uur gemeten. Tegels die onder hoge persdruk zijn geproduceerd, hebben daarentegen een vrijwel gesloten korrelstructuur en laten nauwelijks water door. De betreffende waarde staat als vergelijkingswaarde in de productbeschrijving. Een pas gelegd oppervlak neemt water in de eerste dagen langzamer op dan de meetwaarde doet verwachten, omdat de korreloppervlakken aanvankelijk slecht bevochtigbaar zijn, zoals bij een nieuwe regenjas. Na enkele dagen gebruik bereikt de tegel zijn volledige waterdoorlatendheid; schrobben met wat afwasmiddel versnelt dit proces.

Het testrapport kan bij bouwinstanties als bewijs van de waterdoorlatendheid worden ingediend. De beoordeling van een oppervlak hangt af van de volledige opbouw: neerslag zakt alleen door de rubbertegels de bodem in wanneer ook de fundering water opneemt.

Volgens NEN-EN 1177 wordt de kritische valhoogte van een valdempende ondergrond op een speelplaats bepaald met een reeks valproeven. Daarbij kiest men volgens de norm meetpunten op de valdempende ondergrond. Op die punten valt een testhoofd met een versnellingsopnemer vanaf verschillende hoogten. De kritische valhoogte is de laagste hoogte waarbij een HIC-waarde van 1000 of een maximale versnelling (gmax) van 200 g wordt bereikt. Het meetpunt met het ongunstigste resultaat is maatgevend.

Het resultaat geldt alleen voor de geteste opbouw en de omstandigheden waaronder de proef is uitgevoerd. Daarom worden in het testrapport de dikte van het valdempende materiaal, de onderbouw en de relevante testomstandigheden vastgelegd. Bij een keuring op locatie wordt de schokdemping van de aangelegde ondergrond gecontroleerd. Op de vastgestelde meetpunten wordt gemeten of de ondergrond bij een val vanaf een voorgeschreven hoogte voldoet aan de grenswaarden voor HIC en gmax.

NEN-EN 1177 kent twee beproevingsmethoden voor een valdempende ondergrond, een laboratoriumbeproeving en een beproeving op locatie. De laboratoriumbeproeving bepaalt de kritische valhoogte van een systeem. De beproeving op locatie controleert op geselecteerde punten of een aangelegd oppervlak de vrije valhoogte van het aanwezige speeltoestel afdekt.

Bij de laboratoriumbeproeving liggen proefstukken met een gezamenlijke oppervlakte van ten minste één vierkante meter op een vlakke, stijve betonnen ondergrond. Losse stortlagen, zoals valdempzand, valdempgrind of houtsnippers, worden in de beoogde laagdikte aangebracht. Valdempende tegels worden zo gelegd dat ook de voegen worden beproefd. Een halfbolvormige proefkop van 4,6 kg met een diameter van circa 16 cm en een ingebouwde versnellingsopnemer valt vanuit verschillende hoogten op de ondergrond. Voor tegels zijn minimaal negen valproeven vanuit minimaal vier hoogten op afzonderlijke plaatsen met 25 cm tussenruimte nodig. Bij losse stortlagen volgen per hoogte drie inslagen op dezelfde plaats. De beproeving gebeurt bij 23 graden Celsius, met een toegestane afwijking van maximaal vijf graden.

De beoordeling in het laboratorium berust op de HIC-waarde als criterium voor hoofdletsel en op de piekversnelling gmax. De kritische valhoogte is de hoogte waarop HIC 1000 of gmax 200 g wordt bereikt. De laagste van beide waarden is bepalend en wordt door interpolatie van de meetreeks vastgesteld. Het testrapport vermeldt de kritische valhoogte in meters met twee decimalen en de meetonzekerheid van het testlaboratorium. De uitkomst geldt uitsluitend voor de beproefde opbouw van tegeltype, dikte en verbinding en bij meerlagige systemen voor de volledige lagenopbouw. De proefondergrond is de stijve laboratoriumondergrond en niet de opbouw op de bouwlocatie.

De beproeving op locatie richt zich op de toestand van de aangelegde valdempende ondergrond. De proefvalhoogte moet ten minste gelijk zijn aan de vrije valhoogte van het speeltoestel volgens NEN-EN 1176. Metingen vinden plaats op de ongunstigste punten, bijvoorbeeld waar slijtage zichtbaar is of de laagdikte het geringst is, en op andere representatieve punten. Het aantal meetpunten hangt af van de omvang van de opvangzone, waarvoor de norm een minimumaantal voorschrijft. Deze methode geldt alleen voor de beproefde punten en bepaalt geen kritische valhoogte.

Voor de ondergrond bij een klimtoestel bepaalt de geteste kritische valhoogte hoe dik valdempende matten en tegels moeten zijn. De kritische valhoogte moet ten minste overeenkomen met de vrije valhoogte van het speeltoestel. Naarmate de mogelijke valhoogte groter is, is een dikkere valdempende mat of tegel nodig.

De valhoogte is niet uitsluitend uit de dikte af te leiden. Ook de opbouw, dichtheid en elasticiteit van het product bepalen de schokdemping.

Als globale richtlijn geldt: tot 100 cm vrije valhoogte is 3 cm dikte nodig, tot 150 cm 5 cm, tot 200 cm 7 cm en tot 300 cm 10 cm.

Bepalend is altijd de kritische valhoogte die voor het betreffende product in het testrapport volgens NEN-EN 1177 staat vermeld.

Valdempende matten en valdempende tegels kunnen worden toegepast tot de kritische valhoogte die in het testrapport volgens NEN-EN 1177 is vermeld. Dat is de laagste hoogte waarbij de HIC-waarde 1000 of de versnelling gmax 200 g wordt bereikt. Afhankelijk van de uitvoering ligt deze tussen ongeveer 100 en 300 cm.

tot 100 cm: bijvoorbeeld lage speelhuisjes, balanceertoestellen

tot 150 cm: bijvoorbeeld lage klimtoestellen

tot 200 cm: bijvoorbeeld klimnetten, klimrekken, combinatietoestellen

tot 300 cm: bijvoorbeeld hoge klimtorens en grote speeltoestellen

De voorbeelden van speeltoestellen dienen alleen ter oriëntatie. Doorslaggevend is de vrije valhoogte van het betreffende speeltoestel volgens NEN-EN 1176. De opgegeven kritische valhoogte moet ten minste gelijk zijn aan deze vrije valhoogte.

De levensduur van valdempende rubbermatten en rubbertegels van rubbergranulaat bedraagt onder normale omstandigheden 10 tot 15 jaar; vaak gaan ze langer mee. Ze zijn ontworpen voor langdurig gebruik binnen en buiten.

De werkelijke levensduur hangt af van de gebruiksintensiteit, de locatie en de weersomstandigheden. Op speelplaatsen ontstaat slijtage vooral op intensief gebruikte delen, bijvoorbeeld onder schommels en bij de uitloop van glijbanen. Ook UV-straling en afwisselende vorst en dooi dragen bij aan de veroudering van het rubbergranulaat.

Valdempende rubbermatten en rubbertegels moeten regelmatig worden gecontroleerd op slijtage en tekenen van veroudering. Indien nodig kunnen afzonderlijke rubbertegels gericht worden vervangen zonder het volledige oppervlak te vernieuwen. Dat vereenvoudigt het onderhoud en kan de gebruiksduur van het volledige oppervlak verlengen. Valdempende rubbermatten en rubbertegels zijn onderhoudsvriendelijk.

Een valdempende ondergrond is vereist zodra de vrije valhoogte van een klimtoestel meer dan 60 cm bedraagt. NEN-EN 1176 schrijft dit voor speeltoestellen binnen het toepassingsgebied van deze norm voor. Voor klimtoestellen die uitsluitend voor particulier gebruik zijn bestemd, geldt daarentegen NEN-EN 71-8.

Geschikt zijn valdempende matten van rubbergranulaat waarvan de volgens NEN-EN 1177 vastgestelde kritische valhoogte ten minste gelijk is aan de vrije valhoogte van het klimtoestel. Ook losse bodembedekkingen, zoals boomschors, houtsnippers, zand of valdempend grind met een korrelgrootte van 2 tot 8 mm, komen in aanmerking. Deze worden aangebracht volgens NEN-EN 1176 en moeten geregeld worden aangevuld tot de vereiste laagdikte.

De valdempende ondergrond moet de volledige opvangzone afdekken. Bij een vrije valhoogte tot 150 cm loopt deze zone minimaal 150 cm door buiten de verticale projectie van de verhoogde toestelonderdelen. Bij een grotere vrije valhoogte bedraagt de minimale uitbreiding twee derde van de vrije valhoogte, vermeerderd met 50 cm.

De ondergrond moet vóór het leggen vlak en draagkrachtig worden gemaakt. Stenen, glas, scherpe randen en andere harde voorwerpen moeten worden verwijderd.

Controle van de ondergrond omvat regelmatig onderzoek naar beschadigingen en losse verbindingen. Bij losse bodembedekkingen wordt ook de laagdikte gecontroleerd, terwijl afzonderlijke valdempende tegels zo nodig kunnen worden vervangen.

De geschikte ondergrond onder een trampoline hangt af van het bouwtype en de aanwezige valbeveiliging.

De standplaats moet vlak en draagkrachtig zijn. De poten van de trampoline moeten stevig rusten en mogen niet wiebelen.

Bij een trampoline met veiligheidsnet vangt het net kinderen op voordat zij naast het toestel op de ondergrond vallen. Het veiligheidsnet moet onbeschadigd en correct bevestigd zijn en tijdens het gebruik gesloten blijven. De ruimte onder het springdoek moet vrij van voorwerpen blijven.

Wanneer de trampoline overeenkomstig de voorschriften zonder veiligheidsnet wordt gebruikt, moet onder en rondom het toestel een schokdempende, valdempende ondergrond worden aangelegd. Hiervoor zijn valdempende tegels van rubbergranulaat geschikt. De geteste kritische valhoogte van deze tegels moet zijn afgestemd op de mogelijke valhoogte.

De afmetingen van de valdempende ondergrond worden bepaald door de aanwijzingen van de trampolinefabrikant over de benodigde valruimte. In deze valruimte mogen zich geen muren, hekken, tuinmeubilair, plantenbakken of andere harde obstakels bevinden.

Een speeltoestel op een speelplaats heeft volgens NEN-EN 1176 valdemping nodig zodra de vrije valhoogte meer dan 60 cm bedraagt. Bij toestellen met een gedwongen beweging moet een valdempende ondergrond het volledige valgebied bedekken, ongeacht de valhoogte. Dit geldt bijvoorbeeld voor schommels en glijbanen. Ook lage speeltoestellen worden beoordeeld op de combinatie van vrije valhoogte en de aard van de beweging.

De vrije valhoogte is de afstand tussen het duidelijk bedoelde steunvlak van het lichaam en het daaronder gelegen opvangvlak en mag maximaal 3 m bedragen. Bij een platform geldt het platformoppervlak als steunvlak, bij een schommel het zitvlak en bij een rekstok de stang. Bij klimmen is dat de hoogste greephoogte min 1 m.

De kritische valhoogte van de valdempende ondergrond wordt bepaald met een reeks valproeven volgens NEN-EN 1177 en moet ten minste gelijk zijn aan de vrije valhoogte van het toestel. Gras en teelaarde zijn volgens NEN-EN 1176 toegestaan tot een vrije valhoogte van 100 cm, mits het oppervlak wordt onderhouden, veerkrachtig blijft en vrij is van stenen, wortels, funderingen en andere harde voorwerpen. Bij verdichting, uitdroging of vorst gaat deze beoordeling niet op. Voor toestellen die uitsluitend voor huishoudelijk gebruik zijn bestemd, geldt NEN-EN 71-8 in plaats van NEN-EN 1176; ook in een particuliere tuin is een valdempende ondergrond verplicht.

De prijs voor een valdempende ondergrond met rubberen tegels van WARCO begint rond € 36 per vierkante meter. Die prijs geldt voor tegels van 3 cm dik en 50 × 50 cm groot; per vierkante meter zijn vier tegels nodig. De tegels zijn volgens NEN-EN 1177 getest voor een valhoogte van 110 cm. Alle genoemde bedragen zijn brutoprijzen inclusief btw.

Hoe dikker de tegel, hoe hoger de geteste valhoogte en meestal ook de prijs per vierkante meter. Tegels van 11 cm dik, met een geteste valhoogte van 300 cm, kosten afhankelijk van de kleur circa € 104 tot € 120 per vierkante meter. Welke tegeldikte nodig is, hangt af van de vrije valhoogte van het speeltoestel volgens NEN-EN 1176: de geteste valhoogte van de tegel moet minstens gelijk zijn aan die vrije valhoogte. De prijs van elke uitvoering staat op de productpagina in de webshop.

Daarbij komen nog de kosten voor de fundering, bijvoorbeeld een kunststof honingraatrooster, en voor de omranding met een rubberen opsluitband. WARCO levert beide mee. WARCO heeft geen eigen legservice: u kunt de valdempende tegels en matten zelf leggen of dit laten doen door een hoveniersbedrijf bij u in de buurt. Laat u de matten door zo’n bedrijf leggen, dan betaalt u naast de prijs van de tegels ook de legkosten. Die hangen af van de werkzaamheden op locatie.

Valdempende tegels en valdempmatten correct plaatsen betekent dat ondergrond, verbindingssysteem, valruimte, valhoogte en waterafvoer op de toepassing worden afgestemd. Dit geldt voor valdempende oppervlakken buiten in de tuin en op openbare speelplaatsen.

Onder speeltoestellen moet de getoetste kritische valhoogte van het gekozen product en de opbouw ten minste overeenkomen met de vrije valhoogte van het speeltoestel. De vereiste afmeting van de valdempende oppervlakte hangt af van het betreffende speeltoestel.

Op beton of asfalt kunnen valdempmatten en valdempende tegels rechtstreeks worden geplaatst. Regenwater stroomt door de waterdoorlatende bekleding naar de draaglaag en wordt vandaar via afschot naar een vrije rand of afvoer geleid.

Op gazon of een onverharde ondergrond is rechtstreekse plaatsing niet zinvol. Ook een los gestorte laag van zand, split of grind is geen geschikte ondergrond, omdat deze zich in de loop der tijd verplaatst.

Na het verwijderen van de graszode worden kunststof grasroosters op een dunne splitlaag geplaatst. De roosters worden tot aan de bovenrand met split gevuld, waarna de valdempmatten of valdempende tegels erop worden gelegd. Regenwater stroomt door de volledige opbouw en kan in de ondergrond infiltreren.

Bij hogere belastingen of ongunstige bodemomstandigheden is onder de splitlaag aanvullend een vakkundig gedimensioneerde fundering van verdicht, niet-vorstgevoelig materiaal nodig. De verdere plaatsing hangt af van het verbindingssysteem.

Bij valdempmatten met een puzzelverbinding worden de tanden van een mat van bovenaf in die van de al liggende aangrenzende mat gedrukt. Deze stabiele verbinding vereist in de regel geen verlijming met de ondergrond en geen randopsluiting.

Valdempende tegels met verbindingspennen worden in halfsteensverband geplaatst. Zij hebben een randopsluiting nodig die zijdelings verschuiven voorkomt. Op een gebonden draaglaag kan, afhankelijk van de inbouwsituatie, in plaats van een randopsluiting verlijming worden voorzien.

Tijdens de plaatsing moeten de valdempende tegels een gelijkmatige temperatuur van maximaal circa 17 °C hebben en niet door direct zonlicht zijn opgewarmd. Een rubberhamer vergemakkelijkt het inpassen en een cirkelzaag het op maat snijden.

Eindigt de valdempende oppervlakte binnen een verhard oppervlak, dan voorkomt een vast gemonteerde oplooprand struikelranden.